«Ανέχονταν ο ένας τον άλλον αρκετά ώστε να παραμένουν φίλοι, αλλά δεν μπόρεσαν να καταβάλουν την σκληρή προσπάθεια για να λειτουργήσει ο γάμος τους. Είναι στιγμές που τους συγχωρώ... αλλά μετά έρχονται στιγμές που τους μισώ και νιώθω τόση αηδία για την εγωιστική και ανεύθυνη συμπεριφορά τους...»
Μια προσωπική μαρτυρία από την ιστοσελίδα «Them Before Us»
Με συγκίνησε τόσο πολύ όταν άκουσα σε μια εκπομπή ότι ένα παιδί νιώθει ότι το αγαπούν οι γονείς του όταν τους βλέπει να δείχνουν στοργή και αγάπη ο ένας για τον άλλον. Εγώ ένιωσα ακριβώς το αντίθετο όταν είδα τον βιολογικό μου γονέα να δείχνει οικειότητα σε έναν θετό γονέα, στον νέο του σύντροφο. Ένιωθα ένα άρρωστο αίσθημα στο στομάχι μου κάθε φορά που έβλεπα την μαμά ή τον μπαμπά μου να έχει μια προσωπική στιγμή με τον θετό μπαμπά ή την μητριά μου. Αληθινά, ένιωθα συνεχώς άρρωστη μέσα μου για ένα μεγάλο μέρος της παιδικής μου ηλικίας. Αυτό για μένα ήταν το νήμα που τα συνέδεε όλα, - τις τραγωδίες του διαζυγίου και του νέου γάμου-, ένα άρρωστο συναίσθημα, κάπου… και για πάντα.
Ένα μεγάλο μέρος του παιδικού τραύματος από το διαζύγιο περνάει απαρατήρητο και παραβλέπεται από τους καλοπροαίρετους (υποτίθεται…), αλλά συναισθηματικά ανώριμους και εγωκεντρικούς γονείς. Ωστόσο, ούτε και εγώ δεν κατάφερα να συναισθανθώ όλη την έκταση αυτού του λάθους μέχρι που έγινα η ίδια μητέρα. Άλλωστε, μεγάλωσα με αυτό. Ήταν η κανονικότητά μου. Δεν ήξερα τίποτα διαφορετικό. Δεν ήξερα τι ήταν να βλέπεις μια μητέρα και έναν πατέρα βαθιά ερωτευμένους και αφοσιωμένους στον γάμο και την οικογένειά τους. Ήξερα μόνο πώς να εξηγώ με αμηχανία τις ισορροπίες της οικογένειάς μου και να βρίσκω δικαιολογίες όταν κάποιος διαπίστωνε δυσλειτουργίες. Έμαθα να θυμώνω με τους γονείς μου για άλλα πράγματα, όπως την προσωπικότητά τους και την συμπεριφορά τους. Μου πήρε χρόνια για να καταλάβω την πρωταρχική πληγή όλων αυτών, το πόσο καταστροφικό ήταν για την ψυχή και τα αισθήματά μου, ως μικρού κοριτσιού, ο τρόπος που με διαμόρφωσε, με άλλαξε και με προόρισε για την αποτυχία στην ζωή, κάτι που θα ήταν σίγουρο αν δεν υπήρχε μέσα μου ένα φλεγόμενο πνεύμα που δεν θα τα παρατούσε.
Οι γονείς μου αγαπιόνταν από το Λύκειο, παντρεύτηκαν και απέκτησαν τρία παιδιά μέχρι το 1985. Ήμουν η μικρότερη, έχοντας δύο μεγαλύτερους αδελφούς. Ενώ ήταν ακόμα παντρεμένοι, συχνά με φρόντιζαν νταντάδες και βοηθοί και αυτή η τακτική συνεχίστηκε και μετά το διαζύγιό τους μέχρι που πήγα στο δημοτικό. Μετακομίσαμε όταν ήμουν ακόμα μωρό και μέχρι τα πέντε μου οι γονείς μου χώρισαν, συναντούσαν άλλους ανθρώπους, με τους οποίους θα συγκατοικούσαν και τελικά θα ξαναπαντρεύονταν. Έτσι, ουσιαστικά μεγάλωσα με τέσσερις «γονείς», πιστεύοντας ότι ήταν φυσιολογικό το ότι η μαμά και ο μπαμπάς μου ήταν διαζευγμένοι, αλλά παρέμεναν στενοί φίλοι, ότι ένας άντρας που θα γινόταν ο πατριός μου μετακόμισε στο σπίτι μας όταν ήμουν μόλις πέντε ετών, και ότι ο μπαμπάς μου έμενε σε ένα διαμέρισμα με μια πολύ νεότερη γυναίκα, και εγώ έμενα μαζί τους ένα βράδυ κάθε Σαββατοκύριακο.
Επειδή οι γονείς μου είχαν καλές σχέσεις και είχαν αποφασίσει να παραμείνουν φίλοι, η νέα δυναμική της οικογένειάς μας εξηγήθηκε σε εμένα και τα αδέρφια μου ως φυσιολογική και υγιής (Αν μας εξηγήθηκε καν… Δεν θυμάμαι). Κοιτάζοντας πίσω, αυτό έκανε το πράγμα χειρότερο, ότι δηλ. ανέχονταν ο ένας τον άλλον αρκετά ώστε να παραμένουν φίλοι, αλλά δεν μπορούσαν να καταβάλουν την σκληρή προσπάθεια για να λειτουργήσει ο γάμος τους. Όπως και να 'χει, ποτέ δεν συζήτησαν πραγματικά μαζί μας για αυτό που είχε συμβεί και όλα κυλούσαν σαν να μην είχε συμβεί τίποτα σοβαρό ή τραγικό. Η μητέρα μου δεν με ρώτησε ποτέ πώς αισθάνομαι, αν μου φαινόταν κάτι περίεργο, λυπηρό ή άβολο μέσα σε αυτή την νέα κανονικότητα. Ούτε ποτέ μου μίλησε για κάτι σημαντικό ή ουσιαστικό. Έχω αυτή την ζωντανή ανάμνηση ότι η μητέρα μου περιφερόταν τριγύρω μου, αλλά μακριά από την εμβέλειά μου, διαρκώς αφηρημένη και επικεντρωμένη στον εαυτό της ή σε οποιονδήποτε άλλον εκτός από εμένα. Έμαθα να ζω μέσα στις σκέψεις μου. Επίσης, έμαθα ότι ό,τι ένιωθα δεν είχε σημασία. Ήμουν υποχρεωμένη να αγαπώ τους γονείς μου και τους θετούς γονείς μου χωρίς σκέψη ή αμφισβήτηση, επειδή ήταν το μόνο που ήξερα, παρ΄ όλο που όταν κοιτάζω τώρα το παρελθόν, ένιωθα σύγχυση, οργή και ήμουν σαν χαμένη. Κυρίως, ένιωθα αυτή την αρρωστημένη ναυτία, ένα πράγμα σαν πυρετό. Ήταν σαν να είχα πάρει πάνω μου την οικογενειακή ντροπή. Οι γονείς μου δεν την αναλάμβαναν οπότε μεταφέρθηκε σε μένα.
Δεν μπορώ να πω με σιγουριά εάν ήταν μόνο το διαζύγιο που μου προκάλεσε όλη αυτή την ταλαιπωρία και την ψυχική βλάβη ή ήταν ακόμη ότι οι γονείς μου ήταν εγωκεντρικοί και αμελείς, ιδιαίτερα συναισθηματικά. Ο πατέρας μου ήταν ναρκισσιστής και μπορούσε να γίνει εντελώς κακοποιητικός στην γλώσσα και την συμπεριφορά του, ενώ η μητέρα μου δεν ήταν σε θέση να δείξει καμία συναισθηματική αντίδραση, επιβεβαίωση ή υποστήριξη. Δεν ήθελε τα παιδιά της να είναι λυπημένα, οπότε απλά μας έλεγε να μην είμαστε έτσι. Εμείς έπρεπε να κάνουμε πως είμαστε χαρούμενοι! Μέσα σε όλη αυτή τη κατάσταση, και οι δύο εξακολουθούσαν να αρνούνται σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι οι επιλογές και οι πράξεις τους επηρέασαν τα παιδιά τους και δεν αναλάμβαναν την ευθύνη για τον πόνο που προκάλεσαν με την διάλυση της οικογένειας και φέρνοντας ξένους στην ζωή των παιδιών τους. Η μητέρα μου πέρασε ελαφρά την ζωή της, βάζοντας πάνω απ' όλα τον εαυτό της, την καριέρα της, την υπέροχη κοινωνική της ζωή, τα "θέλω" και τις επιθυμίες της, προσποιούμενη ότι όλα ήταν χαρούμενα και καλά, χωρίς ποτέ να αναγνωρίσει και να καταλάβει τις απώλειες και τα βάσανα των παιδιών της. Είναι ακόμη πιθανόν ποτέ να μην νιώσει ούτε τα δικά της αληθινά συναισθήματα. Ο πατέρας μου ήταν πιο ειλικρινής για αυτό που είχε συμβεί, αλλά παρ' όλα αυτά ήταν εξαιρετικά επικριτικός και ανυπόμονος, χωρίς να έχει κατανόηση ούτε άλλη οπτική πέρα από την δική του.
Τελικά, αυτό το βάρος άρχισε να με επηρεάζει γύρω στα δεκατέσσερα, όταν η κατάθλιψη και το άγχος έπεσαν πάνω μου σαν ένα ανυπόφορο βάρος. Έβρισκα παρηγοριά στο αλκοόλ, τα ναρκωτικά και στις συναναστροφές με τις «κακές» παρέες, κάνοντας ό,τι μπορούσα για να αλλάξω την διάθεσή μου. Όλοι οι φίλοι μου σε εκείνη την περίοδο προέρχονταν από διαλυμένα σπίτια: διαζευγμένοι γονείς, μητέρες που παραμελούσαν τα παιδιά τους, πατέρες που δεν εμφανίζονταν ποτέ. Όλοι μας φαινόμασταν να τρέχουμε ψάχνοντας για την ζωή μας μέσα από την κατάχρηση ουσιών και τα δικά μας προβλήματα με την σεξουαλικότητα, είτε επρόκειτο για σεξουαλική ασυδοσία, είτε για προβλήματα εικόνας σώματος και διατροφικές διαταραχές. Πέρασα τα επόμενα τέσσερα χρόνια του λυκείου μέσα στα πάρτι, παλεύοντας με το συνεχώς αυξανόμενο άγχος και την κατάθλιψη. Αυτό συνεχίστηκε στα είκοσι και τα τριάντα μου με διάφορες μορφές. Υπήρξαν έντονες στιγμές απελπισίας, επιθυμία αυτοκτονίας και φάσεις που δρούσα αυτοκαταστροφικά. Υπήρχε κατάχρηση ουσιών, πείνα, βουλιμία, κρίσεις πανικού, ψυχαναγκαστική υπερφαγία, χρόνιος πόνος, υπερβολική χρήση αντικαταθλιπτικών και σεξουαλική ασυδοσία. Ήταν κόλαση.
Όχι μόνο εγώ αλλά και οι δύο αδελφοί μου έχουμε ταλαιπωρηθεί πάρα πολύ με θέματα αυτοεκτίμησης, το αίσθημα της αξίας μας, ζητήματα ταυτότητας και προσανατολισμού. Όλοι μας έχουμε εμπλακεί σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές με ναρκωτικά και αλκοόλ, σε επικίνδυνες και καταστροφικές σεξουαλικές συμπεριφορές και σε διατροφικά προβλήματα. Ευτυχώς, εγώ μπόρεσα να αφοσιωθώ στην θεραπεία μου στα εικοσιπέντε μου βάζοντας στόχο μου την αποχή από το αλκοόλ, την θεραπεία και την πνευματική μου καλλιέργεια. Δεκατρία χρόνια αργότερα, είμαι ακόμα νηφάλια και έχω κάνει τεράστια δουλειά για να θεραπεύσω τις πληγές μέσα μου και να δημιουργήσω μια ευτυχισμένη, υγιή και λειτουργική ζωή. Έγινα σύζυγος και μητέρα πριν από επτά χρόνια και έχω δύο παιδιά κάτω των πέντε ετών. Ο σύζυγός μου κι εγώ είμαστε αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλον. Οι υποσχέσεις μας σημαίνουν κάτι. Τώρα, όμως, που είμαι παντρεμένη και έχω παιδιά, όλα αυτά με επηρεάζουν πολύ πιο βαθιά, γιατί δεν μπορώ να καταλάβω γιατί οι γονείς μου έκαναν αυτά που έκαναν, γιατί έθεσαν τις δικές τους εγωιστικές επιθυμίες και συναισθήματα πάνω από την ευημερία των παιδιών τους και γιατί συνέχισαν να προκαλούν ζημιά εκ των υστέρων, αρνούμενοι εξ αρχής ότι θα επηρεαζόμασταν και προσποιούμενοι ότι δεν είχε συμβεί τίποτα. Είμαι τυχερή που έχω έναν υγιή, ευτυχισμένο γάμο και δύο όμορφα παιδιά στα οποία είμαι αφοσιωμένη. Αλλά οι πληγές θα είναι εκεί για πάντα. Ο πόνος θα είναι εκεί για πάντα. Έχω στιγμές που συγχωρώ τους γονείς μου και καταλαβαίνω ότι έκαναν ό,τι καλύτερο μπορούσαν με όσα γνώριζαν εκείνη την εποχή, και μετά είναι στιγμές που τους μισώ απόλυτα και νιώθω τέτοια αηδία για την εγωιστική και ανεύθυνη συμπεριφορά τους ως γονείς μικρών παιδιών. Νιώθω τέτοια αποστροφή για τη συνεχή άρνηση της αθλιότητας των επιλογών τους.
Έχω ακόμα ενεργές σχέσεις με τους γονείς και τους θετούς γονείς μου, αλλά δεν θα τους έλεγα ποτέ δικούς μου, ούτε αυθεντικούς. Δεν ένιωσα ποτέ πραγματικά ασφαλής ή άνετα με τον πατέρα μου και επέλεξα να έχω συγκεκριμένα όρια μαζί του και με την μητριά μου. Επίσης, με την μητέρα μου είναι δύσκολο να βρεις σταθερή βάση επικοινωνίας, αν και την νιώθω ως μια ασφαλέστερη παρουσία σε σχέση με τον πατέρα μου. Εκείνη και εγώ κατά καιρούς ήμασταν εξαιρετικά κοντά, ακόμη και αλληλοεξαρτημένες, αλλά από τότε που έγινα μητέρα, δυσκολεύομαι να είμαι κοντά της λόγω του συνεχιζόμενου εγωκεντρισμού της και επειδή τώρα έχω συνειδητοποιήσει πόσο με είχε προσβάλλει όταν ήμουν παιδί.
Θα έλεγα ότι είναι η κατάρα που συνεχίζει να συνοδεύει τους διαζευγμένους και τους ξαναπαντρεμένους γονείς, καθώς η δυναμική της «ευρύτερης» οικογένειας παραμένει συγκεχυμένη, επώδυνη και καταθλιπτική, όπως - είμαι σίγουρη- ότι έγινε παραπάνω από εμφανές μέσα από αυτό το κείμενο. Η ζημιά στην ψυχή, στην αίσθηση του εαυτού και στον συναισθηματικό κόσμο ενός παιδιού είναι τεράστια. Όλα όσα προέκυψαν από αυτήν ήταν καταστροφικά. Η ζωή μου ήταν εξαιρετικά προβληματική με πολλούς τρόπους, για μεγάλο χρονικό διάστημα και αν δεν είχα αφιερωθεί στην θεραπεία και την ανάρρωση στα εικοσιπέντε μου δεν νομίζω ότι θα ήμουν εδώ. Οι εμπειρίες μου, όμως, δεν έχουν καταδικάσει την ζωή μου. Έχω μια υπέροχη ζωή, μια ατελείωτη ικανότητα για αγάπη, δύναμη και θάρρος και τουλάχιστον αυτά που πέρασα με ενέπνευσαν να αφιερωθώ στην δημιουργία ενός υγιούς γάμου και στο να βάζω τα παιδιά μου πάνω απ' όλα.
Μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: «Μαμά, Μπαμπάς και Παιδιά»
Πηγή: thembeforeus.com